Nieuws

Besparingen Vlaamse regering: hoe reageert Franstalig België?

De aankondiging van de besparingen van de Vlaamse regering deed logischerwijs vooral de noordelijke helft van het land reageren. In dit artikel kijken we hoe er vanuit de Franse Gemeenschap op gereageerd werd.


Eerdere persoverzichten rond de besparingen: 


Tijdens een plenaire sessie op 20 november 2019 in het parlement van de Franse Gemeenschap deelden verschillende vertegenwoordigers hun bezorgdheden rond de besparingen aan minister van Cultuur Bénédicte Linard:

"M. Jambon souhaiterait investir dans 'son' canon flamand avec une politique culturelle mettant en exergue le patrimoine au détriment de la création innovante [...] Ces mesures d'économie sont dramatiques. Elles auront inéluctablement un impact fort sur le paysage culturel de la Belgique, notamment en FWB, ce qui nous oblige à réfléchir dès aujourd'hui aux conséquences."

[Vertaling RAB/BKO] "Mijnheer Jambon wil graag investeren in 'zijn' Vlaamse canon met een cultureel beleid dat de nadruk legt op erfgoed ten koste van innovatieve creatie [...] Deze besparingsmaatregelen zijn dramatisch. Ze zullen onvermijdelijk een sterke impact hebben op het Belgische cultuurlandschap, vooral in het FWB, wat ons dwingt na te denken over de gevolgen ervan."
- Pierre-Yves Lux (Ecolo)

"Dans notre pays, de nombreuses compétences appartiennes aux entités fédérées, avec bien évidemment l'autonomie que cela implique. La culture en fait partie. Néanmoins, les coupes budgétaires opérées dans le Nord du pays sont interpellantes, car elles étouffent le secteur culturel. Étouffer la culture est synonyme de repli sur soi"

[Vertaling RAB/BKO] "In ons land behoren er veel bevoegdheden tot de gemeenschappen, wat vanzelfsprekend een autonomie met zich meebrengt. Cultuur is daar één van. Toch zijn de bezuinigingen in het noorden van het land zorgwekkend omdat ze de culturele sector verstikken. Verstikkende cultuur is synoniem met het terugplooien op zichzelf".
- Isabelle Emmery (PS)

Matteo Segers (Ecolo) op zijn beurt riep op tot solidariteit tussen de twee Gemeenschappen:

"Il y a un socle commun dans notre pays, un socle important. Si une défense collective se créée, c'est parce que les acteurs culturels sont tous conscients de son existence." 

[Vertaling RAB/BKO] "Er is een gemeenschappelijke basis in ons land, een belangrijke basis. Als er een collectieve verdediging wordt gecreëerd, is dat omdat de culturele actoren zich allemaal bewust zijn van het bestaan ervan."

Bénédicte Linard (Ecolo): "Niet de cultuur is duur, maar de afwezigheid ervan" 

In haar antwoord stak de minister haar verbazing over de besparingen niet onder stoelen of banken:

"Je l'affirme haut et fort, ce n'est pas la culture qui coûte cher, mais bien son absence. Quant au secteur socioculturel flamand, nous miserons sur des solutions pour le soutenir. Il ne s'agit pas non plus d'être fétichiste. Il est bon de remettre en question les choix ou les politiques budgétaires. C'est même un principe de bonne gestion et de transparence."

[Vertaling RAB/BKO] "Ik zeg het luid en duidelijk, het is niet de cultuur die duur is, het is het gebrek eraan. Wat de Vlaamse socio-culturele sector betreft, zullen we ons richten op oplossingen om deze te ondersteunen. Het is ook geen kwestie van fetisjisme. Het is goed om vraagtekens te zetten bij de budgettaire keuzes of het beleid. Het is zelfs een principe van goed beheer en transparantie."

Vlaamse besparingen: drie vragen van Bénédicte Linard

"Il y a d'abord la question du timing. Le gouvernement flamand, à peine installé, prend une décision budgétaire en fin d'année, qui aura une incidence sur 2020. Or nous savons que dans le secteur culturel une programmation se prévoit au moins un an à l'avance."

[Vertaling RAB/BKO] "Eerst is er de kwestie van de timing. De Vlaamse regering, nog maar pas gevormd, neemt op het einde van het jaar een budgettaire beslissing die een impact zal hebben op 2020. Nochtans weten we dat programma's in de culturele sector minstens een jaar van tevoren worden gepland."
"Je m'interroge, par ailleurs, sur la nature du signal que le gouvernement flamand a voulu envoyer au monde culturel flamand. [...] Bien que le gouvernement flamand mette régulièrement en avant la question de l'identité, il décide de prendre dès le début une mesure pour réduire le financement des secteurs culturels, pourtant au cœur du développement identitaire."
[Vertaling RAB/BKO] "Ik vraag me bovendien af wat het signaal is dat de Vlaamse overheid aan de Vlaamse culturele wereld wilde geven. [...] Hoewel de Vlaamse regering regelmatig de nadruk legt op het thema identiteit, heeft ze van meet af aan besloten een maatregel te nemen om de financiering van de culturele sectoren, die de kern vormen van de ontwikkeling van de identiteit, terug te dringen."
"Il s'agit de voir ce qui se cache derrière les intitulés budgétaires. Je n'ai, à ce jour, aucune réponse à vous fournir."

[Vertaling RAB/BKO] "Het gaat erom te zien wat er achter de begrotingslijnen schuilgaat. Tot nu toe heb ik geen antwoord op deze vraag."

Wat met het cultuurbudget van de Franse Gemeenschap in 2020?

De minister kondigde aan dat de begroting in twee fasen opgesteld wordt:

  • Verlenging van de begroting 2019 voor 2020, met contractuele indexeringen en een extra 5 miljoen euro om de decreten betreffende culturele centra en bibliotheken uit te voeren. 
  • Een nieuw boekjaar staat gepland voor aanstaande april. In de berekening wil de minister cultuur beschouwen als een investering en een sector die moet worden versterkt.

Wat zijn de gevolgen voor Franstalige culturele projecten, instellingen en operatoren?

Hoewel minister Linard nog geen details heeft over de reikwijdte van de begrotingsbeperkingen of over de bevoegdheden, liet ze weten:

"Je serai néanmoins particulièrement attentive à l'incidence sur les Bruxellois qui sont adeptes de la culture néerlandophone et apprécient de voir, d'entendre, de participer à des productions culturelles flamandes. La culture dépasse les frontières institutionnelles."

[Vertaling RAB/BKO] "Ik zal echter vooral aandacht besteden aan de impact op de Brusselaars die houden van de Nederlandstalige cultuur en die graag kijken en luisteren naar en deelnemen aan Vlaamse cultuurproducties. Cultuur overstijgt de institutionele grenzen."

Lees het volledige parlementaire verslag hier >>>

Wat is het standpunt van de regering?

Vijf dagen later is Jean-Charles Luperto (PS) aan de beurt om Pierre-Yves Jeholet (MR) over hetzelfde onderwerp te bevragen: wat is de positie van de regering? Welke culturele spelers worden bedreigd door de beslissingen en hoe kan dit worden voorkomen?

"La position de la Fédération Wallonie-Bruxelles à l’égard de son homologue flamande est très claire. Elle est celle du dialogue constructif entre les Communautés. J’ai réitéré que la Fédération reste disponible et ouverte pour les collaborations dans le secteur culturel et notamment dans le cadre de l’accord de coopération culturelle entre les deux Communautés. Mon homologue s’est montré ouvert à la poursuite de l’accord culturel entre les deux Communautés, notamment via le lancement de l’appel à projets en 2020."

[Vertaling RAB/BKO] "De positie van de Franse Gemeenschap ten opzichte van haar Vlaamse tegenhanger is zeer duidelijk. Het is die van een constructieve dialoog tussen de Gemeenschappen. Ik heb herhaald dat de Franse Gemeenschap beschikbaar blijft en openstaat voor samenwerking in de culturele sector en in het bijzonder in het kader van de culturele samenwerkingsovereenkomst tussen de twee Gemeenschappen. Mijn Vlaamse tegenhanger stond open voor de voortzetting van de culturele overeenkomst tussen de twee Gemeenschappen, met name door de lancering van de oproep tot het indienen van projecten in 2020."
- Pierre-Yves Jeholet (MR)

Pierre-Yves Jeholet wenst zich niet uit te spreken over de politieke keuzes van de Vlaamse regering, maar herinnert wel aan de doelstellingen die de Franse Gemeenschap in het regeerakkoord voor de nieuwe legislatuur heeft vastgelegd, beschikbaar via deze link >>>

  • Geen budgettaire beperkingen voor de culturele sector: 5.000.000 euro extra voor de financiering van sociaal-culturele initiatieven. 
  • Bereidheid om de culturele en audiovisuele sector te ontwikkelen 
  • Uitvoering van de PECA's 
  • Ondersteuning van artistieke verspreiding binnen de Franse Gemeenschap maar ook op internationale schaal 
  • Speciale aandacht voor de status van kunstenaars en de ontwikkeling van de culturele industrie 
  • Beter cultureel bestuur

Lees het volledige parlementaire verslag hier >>>

Artistieke & culturele sector Beleid