Documentatie

Nieuwe Vlaamse regering: gevolgen voor de cultuurhuizen in Brussel

Nu cultuur in de nieuwe Vlaamse regering in handen komt van Jan Jambon (N-VA), luisterden Bruzz en BX1 naar de reacties van verschillende Vlaamse cultuurhuizen in Brussel.

Vlaamse cultuur in Brussel

Er wordt erg veel aandacht besteed aan cultuur in het Vlaamse regeerakkoord, maar daarbij valt de nadruk op de 'Vlaamse identiteit' moeilijk te negeren. Die Vlaamse stempel uit zich onder meer in het oprichten van een 'Vlaamse Canon', maar lijkt ook door te drukken op de Brusselse cultuurhuizen. Het klinkt er onder meer dat “de Vlaamse meesters uit heden en verleden het uithangbord worden van de grootsheid die Vlaanderen in zich heeft”.

“Wij hebben altijd aandacht gehad voor Vlaams talent”, zegt algemeen directeur Dirk De Clippeleir van de Ancienne Belgique tegen Bruzz. “Maar een Vlaamse meester, wat bedoelen ze daar dan mee: dat kan Jan De Wilde zijn, maar voor mij ook Zwangere Guy of Brihang. De Vlaamse overheid moet er rekening mee houden dat wij in Brussel in een meer diverse en meertalige context werken."

Bij BX1 heeft Sven Gatz het over het verschil tussen de Vlaamse cultuur in Brussel en die in Vlaamse centrumsteden: dit is niet de cultuur van Gent, Antwerpen of Brugge! De cultuur richt zich hier niet enkel op Vlamingen. Gatz verdedigt het 'Brusselse model', een kosmopolitische cultuur, maar nuanceert ook: hij ziet voorlopig geen negatieve signalen, maar waarschuwt voor de gevaren van een identitaire cultuur.

De directeurs van de Vlaamse cultuurhuizen in Brussel wijzen in de artikels op hun engagement voor de culturele, taalkundige en sociale diversiteit van de stad - een engagement dat gereflecteerd wordt in hun programmatie. 

Michael De Cock, directeur van de KVS, tegen Bruzz:

“Kijk, we leven in Brussel. Dat betekent dat we hier veel talen en nationaliteiten hebben. De KVS is dus veelzijdig, meertalig en grensloos genereus. Vanuit die identiteit gaan we blijven werken.”

Dirk De Clippeleir, directeur van de Ancienne Belgique, tegen BX1:

"Enerzijds is het een positief signaal dat het de minister-president zelf is, Jan Jambon, die de cultuurportefeuille overneemt: dat is een teken dat er belang aan wordt gehecht. Maar de identiteitsaccenten van het akkoord roepen vragen op. Bestaat er een risico dat de cultuur wordt geïnstrumentaliseerd? We hebben altijd volledige vrijheid gehad, ondanks de aanwezigheid van de N-VA in ons bestuur, en er is in dit stadium geen enkele aanwijzing dat dit zal veranderen."

Guy Gypens, voormalig directeur bij Kaaitheater en binnenkort aan de slag bij KANAL - Centre Pompidou, geeft aan dat het te vroeg is om conclusies te trekken, maar dat hij zich wel zorgen maakt "over het verband dat in het regeerakkoord wordt gelegd tussen cultuur en identiteit, en over het bevel aan de Vlaamse instellingen in Brussel om hun identiteit te promoten."

Ook Cultuurfilosoof, socioloog en hoogleraar aan de VUB Eric Corijn reageerde bij BX1

"Betekent dit dat de steun aan culturele operatoren zal afhangen van hun respect voor de 'Vlaamse canon'? De Vlaamse culturele spelers in Brussel verdedigen de Brusselse waarden van openheid, niet de Vlaams-nationalistische visie.

Ook hij nuanceert, en gelooft dat de subsidies niet meteen bedreigd zouden worden, maar vreest wel dat de Vlaamse overheid zou kunnen ingrijpen in de artistieke directies. Daarnaast wijst hij in het artikel echter ook op een ander opvallend element uit het regeerakkoord: het feit dat de Vlaamse regering aangeeft dat "Voordat een samenwerking met Kanal in Brussel kan worden uitgebouwd, moet Kanal ook een duidelijke Vlaamse stempel dragen, zowel naar uitstraling als binnen de organisatiestructuur."


Persoverzicht

Artistieke & culturele sector Beleid Culturele infrastructuur