Documentatie

Koning Boudewijnstichting | 7de editie van de Barometer van de Financiële situatie van Verenigingen

De resultaten van de  7de editie van de Barometer van de Financiële situatie van Verenigingen zijn bekend. Jaarlijks houdt het onderzoeksbureau Ipsos, op vraag van de Koning Boudewijnstichting een enquête bij directeurs van 760 verenigingen over het hele land verspreid. Het onderzoek werd afgenomen in oktober 2016.

Het lijkt erop dat de financiële situatie van verenigingen zich langzaamaan stabiliseert. Het plaatje blijft echter precair want 1 op 4 verenigingen kende in 2016 een vermindering van de inkomsten, 1 op 5 heeft financiële problemen ervaren, en 17% van de verenigingen die vaste werknemers in dienst heeft, moest in 2016 overgaan tot ontslagen. Als reactie op deze situatie lijken verenigingen in te zetten op alternatieve strategieën zoals schaalvergroting, vermarkting, en private financieringsbronnen. 

Bekijk hieronder nog enkele bevindingen van de Barometer of lees hier het volledige verslag van de studie.


Na de financiële crisis van 2008 bespaarde de overheid op de subsidies voor verenigingen. Acht jaar later wordt de situatie als meer stabiel, maar nog steeds ongunstig beschouwd. Toch lijkt er een zekere kentering te ontstaan in 2016:

  • Waar in 2015 nog 70% van de verenigingen vond dat de economische situatie van de sector verslechterde, daalde dit cijfer in 2016 naar 60%.

     

  • Het aantal verenigingen dat een verbetering van de eigen economische situatie ervaart, neemt gestaag toe. Hun aandeel verdubbelde van 11% in 2012 naar 22% in 2016.

3 op 10 van de verenigingen stelt in 2016 nog een vermindering van overheidsfinanciering vast. Toch blijft de overheid een belangrijke partner. Daarnaast nemen commerciële inkomsten aan belang toe:

  • 76% van de verenigingen doet een beroep op overheidssubsidies, 64% op giften van particulieren, en 52% op giften van bedrijven.

     

  • 33% ontving commerciële inkomsten uit de verkoop van voorwerpen. Van al deze verenigingen, stelt 28% in 2016 een vermeerdering van dit type inkomsten vast. Voor 2017 verwacht 34% een vermeerdering van dit type inkomsten. 

De trend naar meer private financiering en vermarkting staat soms op gespannen voet met het behoud van de missie en identiteit van verenigingen:

  • Op het terrein moeten verenigingen vandaag pragmatisch kunnen zijn. Ze moeten financiële middelen vinden om hun acties ten behoeve van de burgers te verankeren en te ontwikkelen. Deze realiteit verklaart gedeeltelijk waarom ze hun toevlucht nemen tot privéfinanciers, crowdfunding campagnes en andere financiële instrumenten. Pragmatisch denken en vindingrijkheid zijn belangrijk ongeacht de financiering die een vereniging zoekt, maar tegelijk moet ze ook kritisch nagaan wat de consequenties zijn als ze zich door een bepaalde financierder laat ondersteunen. Men moet steeds de controle over de eigen identiteit en doelstellingen zien te behouden (....)”. - Bruno Gérard, Unipso.

In Vlaanderen baart de hervorming van de provincies de verenigingen zorgen:

  • Bijna 20% van de inkomsten uit overheidssubsidies zijn afkomstig van het niveau van de provincie. 7 op 10 verenigingen (69%) verwacht een daling van de inkomsten als gevolg van de hervormingen.

Tot slot valt het op dat Belgische verenigingen nog niet helemaal de weg hebben gevonden naar digitale fondsenwering:

  • Vooral giften via QR codes en SMS-donaties zijn nog niet ingeburgerd. Respectievelijk 2% en 1% van de verenigingen geeft aan hier gebruik van te maken.

Bekijk hier alle resultaten van de 7de editie van de Barometer van de Financiële situatie van Verenigingen >>>


Artistieke & culturele sector